Từ “phổ biến pháp luật” đến “giúp người lao động hiểu và sử dụng pháp luật”
18/11/2026
Điểm cốt lõi của Đề án là chuyển trọng tâm từ phổ biến quy định sang giúp người lao động hiểu đúng, biết cách áp dụng và biết tự bảo vệ quyền lợi của mình.
Vì sao cần đổi mới?
Hội nhập quốc tế sâu rộng, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và tiêu chuẩn lao động quốc tế mở ra nhiều cơ hội việc làm, thu nhập. Cùng lúc đó, yêu cầu về kỹ năng, kỷ luật lao động và việc tuân thủ pháp luật cũng cao hơn. Pháp luật lao động ngày càng rộng và thay đổi nhanh, trong khi không phải người lao động nào cũng có điều kiện tự cập nhật.
Đề án thẳng thắn chỉ ra những hạn chế còn tồn tại: nội dung tuyên truyền thiên về phổ biến quy định mới, chưa giải đáp được các vấn đề pháp lý phát sinh hằng ngày ở cơ sở; hình thức còn thiên về hội nghị, tập huấn tập trung, tài liệu giấy; việc đánh giá còn nặng về số lượng hội nghị, số lượt người tham gia mà chưa đo được người lao động hiểu gì và có sử dụng được pháp luật để bảo vệ quyền lợi hay không.
Đổi mới những gì?
Từ “phổ biến” sang “giúp hiểu và sử dụng”. Người lao động không chỉ cần biết quy định mà còn phải biết cách thực hiện, nhận diện hành vi vi phạm, lựa chọn cách bảo vệ quyền lợi và tìm sự hỗ trợ khi cần.
Phương châm “1 trúng, 2 đúng, 3 dễ”. Trúng nội dung người lao động quan tâm; đúng đối tượng, đúng quy định; dễ tiếp cận, dễ hiểu, dễ áp dụng. Nội dung phải ngắn gọn, súc tích, thiết thực, gắn với việc làm, tiền lương, thời giờ làm việc, hợp đồng lao động, bảo hiểm, an toàn vệ sinh lao động, đối thoại tại nơi làm việc và những vấn đề đời sống thường nhật.
Lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm. Tương tác hai chiều, giải đáp, tư vấn, hỗ trợ; ưu tiên nhóm lao động có điều kiện tiếp cận pháp luật hạn chế như lao động trẻ, lao động di cư, lao động khu vực phi chính thức, lao động tại doanh nghiệp nhỏ.
Chuyển đổi số và ứng dụng AI. Đề án xác định chuyển đổi số là yếu tố đột phá: làm video clip ngắn, infographics, podcast, tọa đàm và cuộc thi tìm hiểu trực tuyến trên các nền tảng mạng xã hội quen thuộc; xây dựng hệ sinh thái tư vấn và tuyên truyền pháp luật số của tổ chức Công đoàn; đồng thời trang bị kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin, phòng tránh thông tin sai lệch, xấu độc trên không gian mạng.
Gắn với chăm lo đời sống. Tuyên truyền pháp luật không hoạt động độc lập mà đi liền với tư vấn, hỗ trợ pháp lý, đối thoại, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động; được lồng ghép vào các chương trình như Tết Sum vầy, Tháng Công nhân và các hoạt động phúc lợi đoàn viên.
Những mục tiêu cụ thể đến năm 2031
- 100% chủ trương, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến đoàn viên, người lao động có tài liệu để tuyên truyền; 100% chính sách hỗ trợ của Công đoàn được truyền thông trước và sau khi ban hành.
- Hằng năm, ít nhất 90% đoàn viên và 85% người lao động tại doanh nghiệp được tuyên truyền, phổ biến, học tập chủ trương, chính sách, pháp luật liên quan đến lao động và công đoàn.
- Mỗi công đoàn cơ sở tổ chức, phối hợp tổ chức hoặc tham gia ít nhất 02 hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật mỗi năm.
- Ít nhất 50% hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của công đoàn được thực hiện trên mạng xã hội, nền tảng số.
- 100% chủ tịch công đoàn cơ sở được bồi dưỡng nâng cao năng lực tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.
- Ít nhất 60% đoàn viên, người lao động tham gia đánh giá đạt mức cơ bản về kiến thức, khả năng áp dụng pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của mình.
Chương trình tư vấn pháp luật trực tuyến “Đoàn viên hỏi – Công đoàn trả lời” sẽ được phát sóng trực tiếp trên các nền tảng số của Công đoàn ít nhất 02 tháng một lần. Đề án cũng giới thiệu nhiều mô hình hay như tủ sách pháp luật tại doanh nghiệp, “công thức 1/1” (người sử dụng lao động dành 01 giờ trong giờ làm việc, người lao động tự nguyện dành thêm 01 giờ ngoài giờ để học tập), Tuần lễ học tập suốt đời trong công nhân.
Vai trò của mỗi cán bộ công đoàn
Đề án nhấn mạnh mỗi cán bộ công đoàn phải thực sự là “tuyên truyền viên pháp luật”, “cán bộ tư vấn pháp luật” đến đoàn viên, người lao động. Công đoàn cấp trên cơ sở tăng cường hỗ trợ công đoàn cơ sở; công đoàn cơ sở đưa tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật vào chương trình công tác hằng năm và phối hợp với người sử dụng lao động để có thời gian, địa điểm, điều kiện tổ chức. Hiệu quả không đo bằng số cuộc họp đã tổ chức mà bằng mức độ hiểu biết, khả năng sử dụng pháp luật và sự hài lòng của đoàn viên, người lao động.
Hệ thống Công đoàn Việt Nam hiện có hơn 10,2 triệu đoàn viên và hơn 62 nghìn công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở (tính đến tháng 6/2026). Đề án chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi từng công đoàn cấp trên cơ sở, từng công đoàn cơ sở biến những định hướng chung thành việc làm cụ thể, sát với đặc điểm đơn vị và nhu cầu của người lao động.
Chi tiết Đề án xem tại đây
Thu Trà – Ban QHLĐ CĐNHVN